Türkiye'de 2025 yılı, art arda yaşanan asansör kazalarıyla hafızalara kazınmıştı. Mersin, İzmir ve Ankara’da meydana gelen kazalarda biri çocuk, biri genç kadın, ikisi inşaat işçisi olmak üzere dört kişi hayatını kaybetti. Bilirkişi raporları, bu kazaların ortak noktasının bakım eksiklikleri, uygun olmayan ekipman kullanımı ve yetersiz güvenlik önlemleri olduğunu ortaya koydu.
Örneğin Ankara’da yük asansörü 12. kattan düştü. İki işçi hayatını kaybetti. Mersin’in Tarsus ilçesinde yaşanan asansör kazasında, 27 yaşındaki belediye çalışanı Pelin Yaşot Kıyga yaşamını yitirmişti. Sabah işe gitmek için evinden çıkan Kıyga, 7’nci kattan bindiği asansörün 2’nci katta arızalanması sonucu mahsur kaldı. Yardım istemek için eşi Gökhan Kıyga’yı arayan genç kadın, kısa süre sonra asansörün aniden hareket etmesiyle -1. kata çakıldı. Hastaneye kaldırılan Kıyga, tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı.
İstanbul Esenyurt'ta yine 2025'te 32 katlı bir rezidans inşaatının yük asansörü 23. kattan zemine çakıldı ve 3 işçi hayatını kaybetti.
Örekleri çoğaltmak maalesef mümkün. Bu tip olaylarda hukuki ve teknik sorumluluklar, İmar Kanunu yönetmeliklerine göre bina yöneticilerine, bina maliklerine ve asansör bakım firmalarına yüklenmekte. Asansörlerin periyodik kontrollerinin düzenli yapılması, olası faciaların önlenmesi açısından büyük önem taşımakta.
ASANSÖRLERİN GÜVENLİ OLUP OLMADIĞI NASIL ANLAŞILIR?
Çoklu halat sistemleri, fren mekanizmaları ve güvenlik kilitleri sayesinde kaza riskleri minimuma indiriyor. Ancak asansörlerin güvenli olup olmadıklarını anlamak için kabin içindeki etiketleri kontrol etmek şart.
Dolayısıyla asansörlerin güvenliği, uzman kontrol mühendisleri tarafından yapılan testlere ve bakım geçmişine bağlı. Kabin içindeki veya dış kapıdaki etiket rengi size asansörün durumu hakkında kesin bilgi verir.
ASANSÖR KAZALARININ ORTAK NOKTASI
Uzmanlara göre asansör kazalarına neden olan başlıca etkenler şöyle:
• Düzenli bakımın yapılmaması
• Yetkisiz kişilerin onarım yapması
• Uygun olmayan ekipman kullanımı
• Kapasitenin aşılması
• Elektrik sistemlerindeki dengesizlikler
• Güvenlik sistemlerinin (paraşüt fren, tampon vb.) eksikliği
ASANSÖRLERDEKİ RENK İŞARETLERİ
Asansörlerde Yeşil Etiket: Asansörün tamamen güvenli ve kullanılabilir olduğunu gösterir. Mavi Etiket: Asansörün hafif kusurlu olduğunu ancak güvenli kullanım için acil bir risk taşımadığını belirtir. Sarı Etiket: Kusurludur ve dikkatli kullanılması gerekir; eksikliklerin giderilmesi zorunludur. Kırmızı Etiket: Asansörün can ve mal güvenliği açısından tehlikeli olduğunu ve kesinlikle kullanılmaması gerektiğini belirtir.Asansörlerin ani düşme ihtimaline karşı elektromanyetik fren sistemleri ve hız regülatörleri bulunur. Elektrik kesintilerinde frenler otomatik kilitlenerek kabini durdurur.
Yanı sıra binanızdaki asansörün bakımının yetkili bir firma tarafından aylık olarak yapıldığından emin olunmalı. Ayrıca yetkisiz kişilere müdahale ettirilmeme. Asansörün hızını dengeleyen, sarsıntısız ve kata tam hizalı durup durmadığını gözlemleyerek temel güvenliğini anlayabilme imkanınız olabilir.
