Odeabank, bireylerin finansal bilgi düzeyleri, yatırım tercihleri ve birikim davranışlarını tespit etmek amacıyla KONDA Araştırma ve Danışmanlık işbirliğiyle hazırladığı "Türkiye'nin Finansal Okuryazarlık ve Yatırım Alışkanlıkları Araştırması"nın sonuçlarını paylaştı.
Araştırmacı Bankadan yapılan açıklamaya göre, kent ve metropol alanlarında yaşayan 1425 kişiyle 9-12 Nisan 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilen araştırma, yatırım davranışlarında alışkanlıkların ve birikim reflekslerinin etkisini koruduğunu gösteriyor.
Aynı araştırmada, finansal okuryazarlığın yalnızca teorik bilgiden ibaret olmadığını, dijital finans araçlarının kullanımı, deneyim ve sabır ile disiplin gibi kişisel özelliklerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Toplumun yalnızca yüzde 12'si bu alanların tamamında güçlü bir profile sahipken, eğitimli gençlerin bilgiyi pratiğe dönüştürmekte zorlandığı, bazı ileri yaş gruplarının ise sınırlı teknik bilgiye rağmen bütçelerini başarılı şekilde yönettiği görülüyor.
önemli olan “Doğru zamanlama”
Katılımcıların yüzde 27'si finansal başarının temelinde bilgi ve analizin yer aldığını belirtirken, yüzde 25'i doğru zamanlamayı, yüzde 24'ü ise sabır ve disiplini ön plana çıkarıyor. Ekonomik bilgi seviyesi arttıkça, başarıyı bilgi ve analiz (yüzde 38) ile doğru zamanlama (yüzde 34) faktörlerine bağlama eğilimi de güçleniyor.
Araştırma, yatırım algısında da önemli bir kırılmayı gösteriyor. Düzenli yatırım veya birikim yaptığını söyleyenlerin oranı yüzde 34 olurken, yatırım araçlarından bir veya daha fazlasına sahip olanların oranı yüzde 52'ye yükseliyor. Bu farkın merkezinde ise altın yer alıyor. Katılımcıların yüzde 35'i altın yatırımı yaptığını belirtmesine rağmen, altına yatırım yapan her 5 kişiden 2'si bunu yatırım olarak tanımlamıyor. Araştırma sonuçları, altının toplum nezdinde bir yatırım aracından çok güvende hissetme ve kötü gün için birikim yapma davranışıyla ilişkilendirildiğini ortaya koyuyor.
o yatırım araçlarının kullanımı sınırlı
Araştırmada modern yatırım araçlarının kullanım oranlarının ise hala sınırlı olduğu görülüyor. Borsa yatırımı yapanların oranı yüzde 7, yatırım fonu kullananların oranı yüzde 3, kripto varlık sahibi olanların oranı ise yüzde 2 seviyesinde bulunuyor. Araştırma, katılımcıların yatırım tercihlerinde yüksek kazançtan çok güvenilirlik, erişilebilirlik ve düşük risk beklentisinin belirleyici olduğunu gösteriyor. Genel toplum refleksi önce harcamak, kalanla birikim yapmak şeklinde ilerliyor. Bu durum, yatırım kültürünün proaktif değil daha çok reaktif biçimde geliştiğine işaret ediyor.
piyasada Kadınlar ve gençler görünür halde
Araştırmanın sonuçlarına göre, kadınların yatırım ekosistemindeki rolü yükseliyor. Son üç ay içinde yatırım yapmaya başlayanların yüzde 71'ini kadınlar oluştururken, gençlerin yatırım dünyasına ilgisi de giderek artıyor. Özellikle 18-33 yaş grubunun yeni yatırımcılar arasında önemli bir paya sahip olması, finansal okuryazarlıkta kuşaklar arası davranış değişimine işaret ediyor. Finansal bilgi seviyesi genç ve orta yaş grubunda yüksek seviyelere ulaşırken, finansal öz güven skorunun erkeklerde yüksek olduğu gözlemleniyor.
Yine Geleneksel yatırım araçları
Erkekler borsa, fon ve kripto gibi modern yatırım araçlarında baskın bir profil çizerken, kadınların sisteme ağırlıklı olarak altın üzerinden dahil olduğu görülüyor. Beyaz yakalı ve üniversite mezunu kesim finansal ürün çeşitliliğine yönelirken, işçi, esnaf ve çiftçi gruplarında araba ve gayrimenkul gibi somut yatırımlar dikkati çekiyor.
Katılımcıların yüzde 48'i yatırım kararında ağırlıklı olarak kendi bilgi ve analizine güveniyor. Araştırmanın finansal okuryazarlık profillerine ilişkin sonuçlarına göre, katılımcıların yüzde 40'ı enflasyon ve faiz hesabı gibi temel finansal sorulara doğru yanıt verirken, bu bilgiye sahip olanların büyük çoğunluğu finansal davranışlarını buna göre şekillendiremiyor.
Katılımcıların yüzde 12'si finansal bilgi, davranış ve tutum ekseninde güçlü performans sergileyerek bütüncül olarak güçlü finansal okuryazarlık profiline giriyor. Katılımcıların yüzde 15'i güçlüye yakın finansal okuryazarlık profiline dahil olurken, yüzde 14'ü finansal konularda bilgili ancak bu bilgisini yatırım davranışına dönüştüremiyor.
