Yapılan araştırmalar, Türkiye’de son 10 yılda çocuk sahibi olan kadınların yaklaşık yarısının doğumdan sonraki ilk bir yıl içinde iş hayatından ayrıldığını gösteriyor. Özellikle doğumun ardından ilk 6 ayda %39,9 olan işten ayrılma oranının, 36 ay sonunda %72,8’e ulaşması, ekonomi yönetimini ve yasama organını harekete geçirdi.
Hazırlanan yeni kanun teklifinin en dikkat çekici maddesi, hâlihazırda 16 hafta olan ücretli doğum izni süresinin 24 haftaya çıkarılması oldu. Düzenleme yasalaştığında, mevcut süreye eklenecek olan 8 haftalık ilave izin, doğum sonrası döneme dahil edilecek. Bu sayede annelerin bebekleriyle geçireceği kritik gelişim süreci uzatılırken, iş hayatına dönüş sürecinin daha sağlıklı bir zemine oturtulması planlanıyor.
Sadece anneler değil, babalar için de sevindirici bir haber paket içerisinde yer alıyor. Mevcut mevzuatta 5 gün olarak uygulanan babalık izni süresinin, yeni düzenleme ile 10 güne çıkarılması hedefleniyor. Bu hamleyle, doğum sonrası aile bütünlüğünün korunması ve babanın bakım sürecine aktif katılımının desteklenmesi amaçlanıyor.
Yeni paket, izin sürelerinin yanı sıra nakdi yardımlarda da ciddi artışlar öngörüyor. 112 günlük yasal süre üzerinden hesaplanan mevcut annelik ödemesinin 82 bin liradan 123 bin liraya yükseltilmesi bekleniyor. Ödemeler, annenin sigorta primine esas kazancı üzerinden hesaplandığı için yüksek gelirli çalışanlarda bu rakam çok daha üst seviyelere ulaşıyor.
Hesaplamalara göre; aylık brüt geliri 40 bin lira olan bir anneye toplamda 149 bin lira ödeme yapılması planlanırken, aylık geliri 70 bin lira olan bir anne için bu rakamın 261 bin liraya kadar çıkabileceği belirtiliyor. Bu desteklerin, hayat pahalılığı ve artan çocuk bakım giderleri karşısında ailelerin üzerindeki finansal baskıyı hafifletmesi bekleniyor.
Ekonomi uzmanları, kadınların iş hayatından ayrılma nedenlerinin başında çocuk bakım giderlerinin yüksekliği ve yetersiz gelir düzeyinin geldiğini vurguluyor. Yeni düzenleme ile annelerin hem izin süreleri uzatılarak kreş veya bakıcı ihtiyacı ötelenmiş olacak hem de sağlanan yüksek tutarlı nakdi yardımlarla maliyetler karşılanabilecek. Hükümet yetkilileri, Ramazan Bayramı’nın ardından TBMM’ye sunulacak olan bu teklifin, kadın istihdamını koruma noktasında stratejik bir adım olduğunu ifade ediyor.
Mevcut Sistemde Uygulanan Diğer Aile Destekleri
Yeni paketin yanı sıra, Türkiye’de annelere sağlanan mevcut sosyal yardımlar da çeşitlilik göstermeye devam ediyor. Şu an yürürlükte olan destekler arasında şunlar öne çıkıyor:
Doğum Yardımı: Canlı doğan çocuklar için sırasıyla 300, 400 ve 600 TL tutarında tek seferlik ödeme.
Süt (Emzirme) Ödeneği: Beslenme ihtiyaçları için sağlanan nakdi destek.
Yarım Gün Çalışma Ödeneği: Analık izni bitiminde tam maaş ile yarım gün çalışma hakkı.
Bakıcı Desteği: Belirli şartları taşıyan annelere sağlanan sigortalı bakıcı yardımı.
