90'lı yılların başında altın bileziklerde ağır çekmesi için hile mi yapılıyordu.
Bir kuyumcu, eline gelen 25 yıllık bileziği kesti. 'Yaklaşık yirmi beş yıl önce üretilmiş bir bileziği kesiyoruz; normalde bilezik kesmeyiz ama içinde altın dışında bir malzeme var mı diye bakmak için kesiyoruz ve maalesef var, bakın neler düşüyor. Bir tek şüphe ettiğim bilezik buydu; bunun içinden de böyle içini boşaltıp atıyorum bilezik 10-11.5 gramsa 20-30 cm içine artık bu kaya tuzu galiba, biraz daha ağır çeksin diye kaya tuzu koymuşlar. 2000'li yıllardan sonra artık hileler hurdalar böyle olmuyor, artık farklı şekilde şeyler olabiliyor; ama bu kum, içine taş koyma 90'lı yılların başlarından 2000'li yıllara kadar maalesef piyasada oluyor idi.' ifadelerini kullandı.
Uzmanlara göre kaynaklı boru sistemde şarnel bilezik üretimi yapılırken mekanik işlemlerde altın boru çökmesin diye içerisine koyulabilen şeylerden birisi de tuz. Mekanik işlemler tamamlandıktan sonra tuz, su ile çözdürülüp üründen çıkarılıyor. Suyun ulaşamadığı yerde tuz kalıyor.
ESKİ BİR HİLE
Öte yandan, bu eski ve ilginç hile 2000'li yılların başlarına ve geçmişteki eski kuyumculuk geleneklerine dayanmakta. Eskiden bazı merdiven altı üreticiler, bileziklerin ağırlığını ve fiyatını artırmak için içlerine kum, zift veya alçı gibi yabancı maddeler dolduruyorlardı.
Altın Bileziklerdeki Dolgu Hilesi
Eski dönemlerde (özellikle 2000'li yılların başı ve öncesindeki bazı eski imalatlarda) kuyumcular ve imalatçılar şu yöntemi kullanmışlardı:
Kum ve Alçı
Bileziğin daha ağır gelmesi ve gramajının yüksek çıkması için içine kum veya alçı dolduruluyordu.
Zift Kullanımı
Kumların içeride dağılmadan durması ve ağırlık yapması amacıyla zift gibi yapışkan maddelerden yararlanılmıştı.
Sağlamlık Gerekçesi
Dışarıdan bakıldığında anlaşılmayan bu hile, eskiden "bilezik sağlam olsun" bahanesiyle gizlenmekteydi.
Kesildiğinde Ortaya Çıkması
Bilezikler eritildiğinde veya kesilip kırıldığında içinden altın yerine kum ve zift akarak bu büyük dolandırıcılık gözler önüne seriliyor.