Elektrikli araç yangınları da hayatımıza girdi… Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) raporuna göre, bu yılın ilk çeyreğindeki elektrikli araç satışları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 25 arttı.
Dolayısıyla her geçen gün yollardaki sayıları artsa da, tüketicilerini önemli bir kısmı batarya ile çalışan bu otomobillere mesafeli yaklaşıyor. Bu refleksin başlıca sebepleri ise şarj işleminin uzun sürmesi ve yeteri kadar menzil sunulamaması olarak sıralanabilir.
Bu kapsamda üreticiler bu iki temel alanda tam gaz çalışmalarını sürdürürken, madalyonun bir diğer yüzünde ise elektrikli otomobillerin güvenliği konusu bulunuyor. Bu otomobillerin kalbi görevi gören bataryaların çeşitli sebeplerden yangına sebebiyet verme riski, birçok kullanıcının kafasında soru işareti yaratıyor.
Öte yandan elektrikli araçların bataryaları, yüksek enerji yoğunluğuna sahip olmaları nedeniyle kısa devre, aşırı ısınma gibi durumlar sonucu yangın riski taşıyabilir. Bu tür durumlar, lityum iyon bataryaların zarar görmesi sonucu meydana gelebilir ve yangınlar, benzinli araçlardaki yangınlara kıyasla daha şiddetli olabilir. Bu araçlarda yangın çıkmasını engellemek üreticilerin görevi olsa da, yangını söndürmek için kullanıcıların da bilmesi gerekenler var.
ELEKTRİKLİ ARAÇ YANGININDA SU KULLANILIYOR MU?
Öncelikle, elektrikli otomobil yangınına su ile müdahale edilmemesi gerekiyor. Bu konuda bir uyarı yayınlayan Makina Mühendisleri Odası (MMO), menzili uzatmak adına bataryaların etrafındaki koruma kalkanının çok ince hale getirildiğini, dolayısı ile lityum-iyon bataryaların içerisindeki sıvı gazın da herhangi bir kaza anında açığa çıkarak yangına sebep olduğunu belirtiyor.
Yine uzmanlar, bu gibi yangınlarda termal kamera kullanımının da önemine değiniyor. Bu sayede, fazla ısınan bölgenin tespit edilerek daha hızlı önlem alınabileceği aktarılıyor.
Yanı sıra, farklı tip bataryaların farklı söndürme yöntemleri gerektirdiği aktarılıyor. Dolayısı ile, kullanıcıların araçlarındaki bataryanın cinsini bilmesinin önem arz ettiği ortaya çıkıyor. Batarya kaynaklı yangınlarda ortaya çıkan kimyasal gazlara maruz kalmamak adına da önlem alınması gerekiyor.
İKİ YENİ YÖNTEM GÜNDEMDE
Günümüzde iki yeni yöntem elektrikli araç yangınlarında pratik edilmeye başlandı. İlki Konya'da üretilen solüsyon. Aralarında kimya, endüstri ve makine mühendisinin yer aldığı 10 kişilik ekip, elektrikli araçlardaki yangına kısa sürede etkili müdahale için çalışma yaptı.
Sakarya Üniversitesi laboratuvarlarında 3 yıl süren AR-GE çalışmasının ardından mühendisler, tutuştuğunda uzun süren lityum batarya yangınını kısa sürede söndürmeyi sağlayan kimyasal solüsyon üretti. Buna göre geliştirilen yangın söndürme ajanının en dikkat çeken özelliği alev alan lityum pilleri kısa sürede 1000 dereceden 50 derecenin altına düşürmesi olarak gösteriliyor. Yangının reaksiyonunu tamamen kesiyor. Bu kabiliyet, dünyada şu an eşine az rastlanılan bir özellik olarak ifade ediliyor.
BATTANİYE YÖNTEMİ
Bir diğeri ise elektrikli araba yangınlarını söndürmek için Türkiye’de kullanılan yangın söndürme yöntemi olarak yangın battaniyesi Elektrikli araç (EV) yangın battaniyeleri, lityum-iyon pillerin termal kaçaklarını ve alevleri oksijensiz bırakarak kontrol altına alan özel örtüler olarak nitelendiriliyor. Alevlerin sıçramasını önler ve itfaiye gelene kadar duman ile toksik gaz salınımını büyük ölçüde sınırlandırıyor.
Bu kapsamda yangın battaniyesi özel yanmaz malzemeler (genellikle silikon kaplı fiberglas / cam elyafı) ile üretiliyor. 1000°C ile 1300°C arasındaki sıcaklıklara dayanabiliyor.
Boyutları binek araçlar ve küçük SUV'leri tamamen örtmek için standart olarak 6x8 metre ebatlarında
Peki nasıl uygulanıyor? Alevler başlar başlamaz veya erken aşamada en az iki kişi tarafından yavaşça aracın üzerine seriliyor ve hava akışı tamamen kesiliyor.
Dolayısıyla araç battaniye ile kapatıldıktan sonra itfaiye gelene dek (genellikle en az 30 dakika) müdahale edilmeden bekleniyor.
Öte yandan elektrikli araçların yoğun bulunduğu kapalı otoparklar, feribotlar, tüneller, akaryakıt istasyonları ve şarj istasyonlarında olası acil müdahaleler için hayati öneme sahip. Bu örtüler genellikle çok kullanımlıktır, ancak yangının şiddetine bağlı olarak bazı modeller tek kullanımlık olabiliyor.
