Miras davaları, bir kişinin vefatı sonrasında geride bıraktığı malvarlığının (tereke) yasal veya atanmış mirasçılar arasında paylaştırılması, korunması ve gerektiğinde uyuşmazlıkların çözülmesi amacıyla açılan davaları olarak nitelendiriliyor. Uygulamada miras hukukuna ilişkin davalar; mirasın paylaşılması, mirasın reddi, tenkis davası, vasiyetnamenin iptali ve ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) gibi farklı türlerde karşımıza çıkmakta.
MİRAS DAVASI NE ZAMAN AÇILIR?
Miras davalarının açılma zamanı, davanın türüne göre değişir. Örneğin: Mirasın reddi, miras bırakanın ölümünün öğrenilmesinden itibaren 3 ay içinde yapılmalı. Tenkis davası, saklı payın ihlal edildiğinin öğrenilmesinden itibaren 1 yıl ve her hâlde mirasın açılmasından itibaren 10 yıl içinde açılmalı. Ortaklığın giderilmesi davası ise miras paylı mülkiyet devam ettiği sürece her zaman açılabilmekte. Bu nedenle hangi davanın açılacağına göre sürelerin dikkatle değerlendirilmesi gerekir.
MİRAS DAVASINI Kİ AÇABİLİR?
Miras davalarını, miras hakkı bulunan kişiler açabilir. Bunlar:
- Yasal mirasçılar (çocuklar, eş, anne-baba vb.)
- Atanmış mirasçılar (vasiyetname ile belirlenen kişiler)
- Bazı durumlarda alacaklılar
- Özellikle saklı payı ihlal edilen mirasçılar, haklarını korumak amacıyla dava açma hakkına sahiptir.
MİRAS DAVASI NASIL AÇILIR?
Miras davalarında görevli mahkeme genellikle Asliye Hukuk Mahkemesidir. Ancak mirasın paylaşımı gibi bazı özel durumlarda Sulh Hukuk Mahkemesi de görevli olabilir. Yetkili mahkeme ise miras bırakanın son yerleşim yeri mahkemesidir. Bu kural, miras davalarında temel yetki kuralı olarak kabul edilir. Miras davası açmak için öncelikle dava türüne uygun bir dilekçe hazırlanmalı. Bu dilekçede şunlar olmalı:
- Miras bırakanın kimlik bilgileri ve ölüm tarihi
- Mirasçıların kimler olduğu
- Uyuşmazlığın konusu (mal paylaşımı, vasiyetname iptali vb.)
- Talep edilen hukuki sonuç açık ve somut şekilde belirtilmelidir. Dava sürecinde nüfus kayıtları, tapu kayıtları, banka bilgileri ve varsa vasiyetname gibi belgeler büyük önem taşır.
MİRASIN REDDİ
Mirasın reddi, mirasçının borca batık bir terekeyi kabul etmek istememesi durumunda başvurduğu hukuki yoldur. Süresi içinde yapılmayan ret beyanı, mirasın kayıtsız şartsız kabul edildiği anlamına gelir. Bu nedenle özellikle borçlu miraslarda süreler büyük önem taşır.
Miras davalarının süresi, davanın türüne ve kapsamına göre değişir. Basit nitelikli davalar birkaç ay içinde sonuçlanabilirken, çok sayıda mirasçının bulunduğu ve malvarlığının geniş olduğu dosyalarda süreç birkaç yıl sürebilir.
