Alış veriş hastalığı böyle yenilebilir mi, çünkü ortada mal da yok para da… Teslimat bağımlılığıyla mücadele etmek isteyenlere yardım etmeyi amaçlayan uygulama kısa sürede büyük ilgi gördü. Sahte siteden sipariş veriyorsunuz ama ne uygulamaya bağlı bir alışveriş sitesi var ne de uygulamanın bir para çekme sorunu var. Uygulamayı geliştiren kişi ise bu durumu 'hem paran cebinde kalıyor, hem de dopamin sağlıyorsun' şeklinde tanıttı.
İNSAN PSİKOLOJİSİ OYUNCAKLARI OLDU
Son dönemde internet dünyasında viral hale gelen 'dopamin siteleri', sahte alışveriş sepetleri ve gerçekte var olmayan bakiyelerle kullanıcılara anlık mutluluk hissi yaşatıyor. Uzmanlar, ekranda beliren sanal kurye takip mesajlarıyla heyecan oluşturan bu platformların, bireyleri ciddi bir psikolojik riskle karşı karşıya bıraktığını belirtti.
Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Beyin Sinir ve Omurilik Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Orhan Şen, bu sitelerin beyindeki dopamin hormonunu yapay şekilde artırdığını belirterek, bunun sağlıklı bir davranış örneği olmadığını söyledi.
“Ortada gerçek bir para veya ürün yok”
Dopaminin normal şartlarda motivasyonu ve haz duygusunu artıran önemli bir hormon olduğunu ifade eden Prof. Dr. Şen, "Dopamin siteleri, beyinde dopamin hormonu salınımını artırarak kişiye geçici bir haz, mutluluk ve motivasyon kazandırıyor. Normalde egzersiz yapmak, spor yapmak veya alışveriş gibi durumlarda beyin bunu ödüllendirme olarak algılar ve dopamin salınımı artar. Ancak Güney Kore'de ortaya çıkan bu sitelerde ortada gerçek bir para veya alınan bir ürün bulunmuyor. Ürünler sepete ekleniyor, olmayan bir kredi kartıyla sanki o ürünü alıyormuş gibi işlem yapılıyor. Ardından kuryenin yola çıktığına dair mesajlar geliyor ve kişi büyük bir heyecanla bu sanal kuryeyi bekliyor. Bu sağlıklı bir davranış örneği değildir" dedi.
“Yapay dopamin fazlalığı haz alma duygusunu köreltir”
Sistemin en büyük tehlikesinin gereksiz uyaranlarla salgılanan dopamin olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Şen, "Dopamin bu şekilde yapay olarak fazla salgılatılırsa zamanla kişinin haz alma duygusu körelir. Kişi sanal dünyadan çıkıp gerçek hayata döndüğünde hayattan haz almaz hale gelir ve mutlu olamaz. Bu durum, bireyin mutluluğu başka alanlarda aramasına neden olur ve bağımlılıkla sonuçlanabilir. Gerçek dışı mutluluk, kişiyi kötü alışkanlıklara sürükleyebilir. Özellikle şizofreni veya bipolar bozukluk gibi psikiyatrik rahatsızlıkları olan kişilerde hastalığın mani ve aktif dönemleri, dopaminin fazla salınımına bağlı olarak tetiklenebilir" ifadelerini kullandı.
“Gerçek mutluluk gerçek hayatta aranmalı”
Vatandaşlara sahte ortamlardan uzak durmaları çağrısında bulunan Prof. Dr. Şen, daha sonra şunları söyledi:
"Vatandaşlarımızın sahte ortamlarda mutluluğu aramaması gerekiyor. Dopaminin gereksiz yere fazla salgılanmasından kaçınılmalı. Egzersiz yaparak, kaliteli uyuyarak, sağlıklı sosyal ilişkiler kurarak ve günlük yaşamda hareket kabiliyetini artırarak doğal dopamin salınımı sağlanmalı. Gerçek mutluluk, gerçek hayatta aranmalıdır."
