İlk değil son da olmayacak. Meslek liseli öğrencilerin staj yaptığı işyerlerinde güvenlik zafiyetleri can alıyor.
DEHŞET VEREN KAZADE STAJDAKİ LİSELİ ÖĞRENCİ ÖLDÜ
Son örneği Adana'da yaşandı. Osmaniye'de 16 yaşındaki meslek lisesi öğrencisi, traktörü tamir etmeye çalışırken hayatını kaybetti. Acı olay, Osmaniye'nin Düziçi ilçesindeki Sanayi Sitesi'ndeki bir iş yerinde meydana geldi. Kazada Mehmet Kesme (16) hayatını kaybetti. İddiaya göre, tamir sırasında 16 yaşındaki Mehmet Kesme, traktör hidroliğine sıkıştı.
Yaralanan Kesme, ihbar üzerine olay yerine gelen sağlık ekiplerinin müdahalesinin ardından Düziçi Devlet Hastanesi'ne kaldırıldı. Kesme, doktorların tüm müdahalelerine rağmen kurtarılamadı. Mehmet Kesme’nin meslek lisesi öğrencisi olduğu ve iş yerinde staj yaptığı bildirildi. Olayla ilgili soruşturma başlatıldı.
EROL CAN YAVUZ 15 YAŞINDA SUNTALARIN ALTINDA KALDI
Bir başka acı örnek Kütahya'dan. Staj gördüğü atölyede üzerine sunta blokları devrilen 15 yaşındaki öğrenci Erol Can Yavuz yaşamını yitirdi.
Bir başka örnek: Demir-çelik fabrikasında staj yapan Mesleki Eğitim Merkezi (MESEM) öğrencisi 14 yaşındaki Arda Tonbul, sac bükme makinesine sıkışarak hayatını kaybetmişti. Örnekleri çoğaltmak mümkün.
BAKANLIK VERİLERİ ENDİŞE YARATIYOR
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) verilerine göre, 2016 yılından bu yana toplam 13 MESEM öğrencisi iş kazaları sonucu hayatını kaybetti. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG) raporlarına göre ise Ağustos 2023 ile 2026 ortası arasındaki süreçte en az 20 MESEM'li çocuk çalışırken yaşamını yitirdi.
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin (İSİG Meclisi) Çocuk İş Cinayetleri Raporu’na göre, Türkiye’de 2025 yılında en az 94 çocuk işçi çalışırken yaşamını yitirdi. Son 13 yılda çalışırken ölen çocuk sayısı 836’ya ulaştı.
En fazla ölüm tarımda, ancak kentlerde hızla artıyor. 2025’te çocuk işçi ölümleri sektörlere göre şöyle dağıldı:
Tarım: 31 çocuk
Sanayi: 27 çocuk
Hizmet: 20 çocuk
İnşaat: 16 çocuk
MESEM'LER NE ZAMAN KURULDU?
Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) ortaöğretim kademesinde bulunan meslek okulları. Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı. 9 Aralık 2016’de Resmi Gazete’de yayımlanan kararla kuruldu.
Çıraklık eğitimi, örgün ve zorunlu eğitim kapsamına alındı. Karar ile “Çırak öğrencilerin ahilik kültüründen gelen usta çırak ilişkisiyle mesleklerini işbaşında öğrenmeleri” amaçlandı.
Mesleki Eğitim Merkezinde eğitim 4 yıl. Öğrencileri haftada 1 gün okulda teorik eğitim, 4 gün işletmelerde pratik eğitim alıyor. Mesleki eğitim ilk seneden son seneye kadar devam ediyor. Öğrenciler üçüncü yılın sonunda kalfalık sınavına, dördüncü yılın sonunda da ustalık sınavına gidiyor.
MEB çırak öğrencilere asgari ücretin yüzde 30'u, kalfa öğrencilere ise asgari ücretin yüzde 50'si oranında ödeme yapıyor.
Çocuk hakları alanında çalışan bazı uzmanlar, Mesleki Eğitim Merkezleri'ni "öğrencilerin eğitim hakkını ihlal ederek ucuz iş gücü olarak kullanılması ve çocuk işçiliğini meşrulaştırması" nedeniyle eleştiriyor.
SANAYİ'DE ÇOCUKLAR KİME EMANET?
MESEM öğrencilerinin devam ettiği her 10 işletmeden 1'inde 'kaza' riski bulunuyor.
Kısa süre önce kamuoyunda artan tepkilerle birlikte Milli Eğitim Bakanlığı yayımlanan bir genelgeyle MESEM kapsamındaki işletmelere yönelik denetimlerin artırılmasına karar verilmişti.
Okul öğretmenlerinin denetlediği işyerlerini bu defa oda veya birlik temsilcilerinin katılımıyla bakanlık müfettişleri veya eğitim müfettişleri denetleyecekti.
Denetimlerin ilk 10 ayına ait sonuçlar da kamuoyuyla paylaşılmıştı. Buna göre 2024 yılı sonu itibarıyla 253 bin 940 işletme incelendi, 23 bin 252'sinin uygun olmadığı belirlendi ve sözleşmesi feshedilmişti.
Buna rağmen yüz binlerce çocuğun çalıştırıldığı her 10 işletmeden 1'inde ''kaza'' riskinin bulunduğu görülüyor.
