Evlerimiz adeta teknolojik alet mezarlığı. Türkiye’de her yıl 12 milyon adet yeni telefon satılıyor. Yeni modeller alındıkça maalesef eskiler çekmecelerde unutuluyor. Bu şekilde evlerde biriken ve atıl şekilde bekleyen 15 milyar dolarlık cihaz olduğu tahmin ediliyor. Durumun vahameti sadece bununla sınırlı değil.
Bu arada dünya genelinde her 10 yeni üründen ikisinin, hediye gelen ürünlerin ise yarısının hiç kullanılmadan çekmecelere atılıyor.
Oysa başkasının işini görebilecek nitelikte olan bu cihazların çekmecelerde değer kaybetmesi devasa ekonomik bir kayıp anlamına geliyor.
MİLYAR DOLARLIK TASARRUF
Bu çerçevede Türkiye’de yıllık en az 3 milyon adet yenilenebilir cihaz potansiyeli bulunuyor.
Ülkemizde cep telefonu kullanım süresi 4,5 ile 5 yıl arasında değişiyor. Türkiye’de ilginçtir ki, kullanıcılar yeni cihaz aldığında eskisini hediye etmiyor ya da satmıyor. Bu şekilde evlerde atıl bekleyen ve çalışabilir durumda olan 60 milyon cihaz bulunduğu tahmin ediliyor. Bu cihazların toplam değeri ise 15 milyar doları buluyor. Oysa yenilenmiş cihaz pazarının büyüklüğü sadece 600-700 bin adet civarında.
Öte yandan MOBİSAD tarafından açıklanan verilere göre Türkiye’de 2025’te yaklaşık 660 bin yenilenmiş telefon satıldı. Bu yıl bu rakamın 1 milyonu aşması bekleniyor. Biz bu cihazların ömrünü yenileyerek 2 ile 4 yıl arasında uzatabiliyoruz. Türkiye genelinde cep telefonu kullanım ömrünün sadece iki yıl artırılması, yıllık 3 milyar dolarlık tasarruf sağlayabilir.
UZMANLARDAN TEKLİF: YENİ CİHAZ VERGİDEN DÜŞSÜN
Bu arada sıfır telefon fiyatlarının çok yüksek olduğu günümüz ekonomik şartlarında, yenilenmiş cihazların sıfırına göre yüzde 15’ten başlayıp yüzde 50’lere varan fiyat avantajı sunuyor.
Uzmanlar, pazarın daha da büyümesi ve küresel standartlara ulaşması için ABD’deki ‘Goodwill’ mağazaları örneğine benzer sistemlere ihtiyaç olduğuna dikkat çekiyor. Gelişmiş ülkelerde vatandaşlar eski elektronik eşyalarını lisanslı kurumlara devrettiklerinde vergi indirimi alabiliyor. Uzmanlar bu “Türkiye’de de neden olmasın?” diye soruyor.
5G İLE milyonlarca telefon atıl kalacak
Öte yandan Türkiye’nin 5G’ye geçişi ile birlikte pazar da hareketlendi. 5G geçişi bizim için önemli bir adım. Elindeki 4G cihazı 5G uyumlu bir modele çevirmek isteyen kullanıcı sayısı artıyor. Uyumlanmayacaklar ise yeni telefon alıyor. Bu da eski telefonların çekmeceye kaldırılması veya çöpe gitmesi anlamına geliyor.
İPHONEDA İKİNCİ EL HÂKİMİYETİ
Yanı sıra IDC verilerine göre küresel ikinci el ve yenilenmiş cihaz pazarının 2027’ye kadar 431 milyon adede ulaşacağı öngörülüyor. Küresel pazarda yenilenmiş ürünlerin yüzde 60’ını cep telefonları oluştururken; yüzde 20’sini bilgisayarlar, kalan yüzde 20’sini ise oyun konsolları, modemler ve televizyonlar oluşturuyor. Türkiye’de ise pazarın neredeyse yüzde 100’ü telefonlar üzerinden dönüyor. Modellere bakıldığında küresel ikinci el pazarının yüzde 50’sini Apple, yüzde 25’ini Samsung ve kalan yüzde 25’ini diğer markalar oluşturuyor. Türkiye pazarında ise ikinci el piyasasının yüzde 75’i Apple ürünlerinden oluşurken, Samsung yüzde 25’lik payı alıyor. Türkiye’de yenilenmiş ürün pazarında en çok talep gören modeller iPhone 11 ve iPhone 13. Bu durum milyanlarca ikinci el ve kullanılmayan telefon anlamına geliyor.
