Konya Jeoloji Mühendiksleri Odası, Kazı Destek Yapıları Tasarım ve Uygulama Esasları Yönetmeliğinde bilimsel gerçeklerin göz ardı edildiği için tepki gösterdi.
TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası (JMO), yönetmeliğe ilişkin kapsamlı bir açıklama yayımlayarak düzenlemenin bilimsel, teknik ve hukuki açıdan önemli eksiklikler içerdiğini savundu.
TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu tarafından yapılan açıklamada, kazı destek yapılarının güvenli şekilde tasarlanmasının yalnızca taşıyıcı sistem hesaplarıyla sınırlı olmadığı vurgulandı. Oda, zemin ve kaya ortamlarının doğal yapısı gereği farklı mühendislik disiplinlerinin ortak çalışmasını zorunlu kıldığını belirtti.
"ZEMİN YALNIZCA TAŞIYICI BİR ORTAM DEĞİLDİR"
Açıklamada, Türkiye'nin aktif fay hatları üzerinde yer aldığına dikkat çekilerek, zemin ve kaya ortamlarının homojen yapılar olarak değerlendirilemeyeceği ifade edildi. JMO açıklamasında, inşaat mühendisliği yaklaşımının zemini çoğu zaman yalnızca yapıya yük aktaran bir unsur olarak değerlendirdiği öne sürülürken, mühendislik jeolojisinin ise faylar, süreksizlikler, yer altı suyu hareketleri, ayrışma dereceleri ve kaya yapısını birlikte ele aldığı kaydedildi.
Jeoloji Mühendisleri Odası, açıklamasında Eurocode 7, FHWA ve AASHTO standartlarına da değinerek bu standartların yalnızca tek bir mühendislik disiplinini değil, disiplinler arası bir çalışma modelini esas aldığını savundu. Açıklamada özellikle Eurocode 7 kapsamında jeoteknik araştırmalar ile jeoteknik tasarımın birbirini tamamlayan süreçler olduğu ve saha gözlemlerinin proje boyunca devam etmesi gerektiği ifade edildi.
"JEOLOJİ MÜHENDİSİ SÜREÇ DIŞINA İTİLEMEZ"
JMO, yeni yönetmelikte jeoteknik karakterizasyon, jeolojik modelleme, arazi araştırmaları, yer altı suyu değerlendirmeleri ve kaya sınıflamaları gibi mühendislik jeolojisinin temel çalışma alanlarının yer aldığını ancak bu çalışmaları yürütecek meslek disiplinlerinin açık biçimde tanımlanmadığını ileri sürdü. Jeoloji mühendislerinin yalnızca rapor hazırlayan bir uzman konumuna indirgenmesinin uygulama sırasında ortaya çıkabilecek jeolojik risklerin gözden kaçmasına neden olabileceği belirtildi. Açıklamada, inşaat mühendislerinin taşıyıcı sistemlerin tasarımında yetkin olduğu belirtilirken, zemin ve kaya davranışlarının belirlenmesi, jeoteknik modelin oluşturulması ve mühendislik parametrelerinin belirlenmesinin ise jeoloji mühendisliğinin uzmanlık alanı olduğu vurgulandı.
JMO Yönetim Kurulu açıklamasında, 16 Temmuz 2026 tarihli yönetmelik değişikliğine karşı hukuki sürecin başlatıldığı da ifade edildi.
