Ev sahiplerinden kiracılardan isteği bitmiyor… Dolayısıyla konut kiralamak isteyenler son dönemde ev sahiplerinin artan talepleriyle karşı karşıya kalıyor.
KİRACI SEÇMEK
Bazı ev sahipleri, kiracı seçiminde temkinli davranan kredi notu, Findeks raporu ve adli sicil kaydı gibi belgelerin yanı sıra yeni isteklerde bulunmaya başladı.
BANKA HESABI İSTENEBİLiR Mİ?
Son zamanlarda bazı ev sahipleri kiracı adaylarından banka hesabındaki mevduatın gösterilmesini ve sosyal medya hesaplarının paylaşılmasını da isteyebiliyor. Uzmanlar ise ev sahibinin kiracı adayından güven ilişkisi kurmak için bazı bilgi ve belge talep edebileceğini ancak bu taleplerin hukuki sınırları olduğuna dikkat çekiyor.
BU DURUM KVKK'YA AYKIRI
Uzman avukatlara göre, ev sahibinin kiracı adayının medeni durumu ya da adli sicil kaydı gibi bazı bilgileri talep edebildiğini ancak banka hesabındaki para miktarının gösterilmesini istemesinin Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında hukuka uygun olmadığını söylüyorlar.
ASIL AMAÇ YAŞAM TARZINI GÖRMEK
Öte yandan son dönem, dikkat çeken taleplerden biri de sosyal medya hesapları oldu. Bazı ev sahiplerinin, kiracı adaylarının yaşam tarzını görmek amacıyla sosyal medya hesaplarını incelemek istediği belirtiliyor. Uzmanlar bunun tarafların karşılıklı rızasıyla paylaşılabilecek bir bilgi olduğunu, ancak zorunlu tutulamayacağını kaydetti.
Kira ilişkisi kurulurken ev sahibinin (kiraya verenin) temel amacına uygun, sözleşmenin ifasını ve kiranın ödenip ödenemeyeceğini teyit etmeye yönelik bazı belgeler talep etmesi hukuken doğal. Ancak bu durum sınırsız değildir; 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK), Türk Borçlar Kanunu ve Anayasa ile koruma altına alınan özel hayatın gizliliği ilkeleri çerçevesinde, istenebilecek belgelerin "ölçülü ve amaca uygun" olması gerekir.
EV SAHİBİ-KİRACI ARASINDA DAVA KONUSU OLABİLECEK İSTEKLER
Ev sahibinin kiracı adayını bekâr, öğrenci, etnik kökeni, dini ya da benzeri kişisel özellikleri nedeniyle reddetmesinin ayrımcılık kapsamında değerlendirilebileceğini söyleyen uzmanlar, bu tür durumlarda Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu'na (TİHEK) başvurulabileceğini ve idari yaptırım uygulanabileceğini söylüyor. Aynı uzmanlar, kira sürecinde tarafların karşılıklı güveni esas alarak makul taleplerde bulunmasının ve uzlaşmacı bir yaklaşım sergilemesinin hem kiracı hem de ev sahibi açısından en sağlıklı yöntem olduğunu belirtiyor.
Dolayısısyla ev sahibinin, kiracının kimliğini doğrulamak ve borcunu ödeme gücünü (finansal güvenilirliğini) ölçmek için istemesinde yasal engel bulunmayan, genel kabul görmüş belgeler şunlar:
- Kimlik Fotokopisi / Bilgileri
- Gelir Belgesi / Maaş Bordrosu
- Çalışma Belgesi veya SGK Tescil/Hizmet Dökümü
- İletişim Bilgileri
- Gerekli durumlarda, risk raporu (Findeks vb.) veya kefil istenmesi durumunda kefile ait benzeri finansal/kimlik bilgileri.
ÖZEL HAYATIN GİZLİLİĞİ
Ev sahibinin kiracının ödeme gücüyle veya sözleşmenin geçerliliğiyle hiçbir ilgisi olmayan, tamamen merak veya kişisel denetim amaçlı toplamak istediği her türlü bilgi/belge özel hayatın gizliliğine ve KVKK’nın "ölçülülük" ilkesine aykırı.
Bu kapsamda aşağıdaki belgelerin ve bilgilerin rutin olarak talep edilmesi hukuka aykırı:
- Adli sicil kaydı (Sabıka Kaydı)
- Sağlık raporu / Tıbbi Bilgiler
- Sosyal medya hesapları veya kişisel yaşam detayları
- Banka hesap dökümleri / Mal Varlığı Listesi (Aşırı Detay)
- Özel hayata ilişkin taahhütnameler (Hukuka aykırı şartlar): Örneğin; "Eve misafir gelemez", "Şu siyasi görüşe sahip olamazsın", "Şu saatten sonra duş alamazsın" gibi.
- Sözleşme sonrası izinsiz müdahaleler suç oluşturmakta.
