Portakal kabuğu, bulgur, pirinç, nohut, fasulye, genelde birlikte pek de iyi gitmeyebilir ama dünyanın en eski -ve bazılarına göre en lezzetli- tatlısının en önemli malzemeleri.
Müslümanlara ve dolayısıyla İslami geleneğe göre aşure, Nuh Peygamber'in büyük selden kurtularak ailesiyle birlikte Ağrı Dağı'na çıkışını anmak için yapılıyor. Buna göre içinde en az 10'a yakın farklı tahıl, meyve, kuruyemiş ve baklagiller olan bu tatlının bereketi, Nuh'un gemisinde kalan tüm malzemeler birleştirilerek yapılmış. Ortaya çıkan ürün ise hafif tatlı, kıvamlı ve çeşitli meyve parçacıklarından oluşan sağlıklı bir atıştırmalık olmuş. Sıcak olarak hazırlandığında insanın içini ısıtan bir yoğunlukta; soğuk servis edildiğinde kremamsı kıvamda bir yoğunluğa sahip.
DÜNYANIN EN ESKİ TATLISI
Aşure dünyanın en eski tatlısı olmanın verdiği ayrıcalığa ek olarak, Anadolu'da çok önemli bir yeri de var. Aşure, Arapçada "10" anlamına geliyor. İslami takvimin ilk ayı olan Muharrem ayının 10. günü için kullanılıyor. Aşure de bu hafta evlerde pişirilip arkadaşlara, akrabalara ve komşulara dağıtılıyor.
Aşurenin çeşitlerinin temsil ettiği şeyi önemli. Geri dönüşüm, dostluk, paylaşım, hatıra, anı, tatlılık, birliktelik, farklılıkların bütünlüğü, yeni başlangıçlar… Çok az tarifin aşure kadar gücü var. Çok geniş bir coğrafyada biliniyor, hem İncil'den hem İslam'dan referansları var ve herkese benzer şeyler çağrıştırıp, düşündürüyor.
Öte yandan aşure günü yıkanan o yıl hasta olmaz.
Aşure günü evin erkeği çarşıdan evine dönerken iğne, iplik, bel lastiği, kibrit gibi evde kullanılan yedi çeşit malzemeyi düzmesi hâlinde o yıl bu evde bet bereket artıp yokluk görülmez.
Aşure kaynatılan kazana kapak yapılan sininin üzerinde buharlaşma sonucu oluşan suyla gözlerini silenlerin gözleri cimbillenmez (çapaklanmaz), gözlerinin feri artar.
işte KONYA USULÜ AŞURE TARİFİ
Konya'da aşure pişirmeye üç İhlâs, bir Fatiha okuyarak başlanıyo. Yan sıra suyuna gül suyu ekleniyor.
Aşure tatlısı en az yedi çeşit malzemeyle pişirilmelidir (Birlik bütünlüğü temsilen).
Aşurede birbiriyle ilgisi olmayan kuru fasulye, nohut, kuru bakla, buğday, kuru üzüm, kayısı, incir, portakal kabuğu, fındık, fıstık, badem, ceviz, çam fıstığı, kestane, kuş üzümü, kenevir, gül suyu, pirinç, süt, şeker ve üzerine nar taneleri gibi yiyecekler bir araya gelir ve yeni bir lezzeti ortaya çıkarır.
Aşurede bu yiyeceklerin her birinin tadı ayrı ayrı hissedilir; lâkin tatlıda baskın bir tat yoktur. Ortada sadece aşurenin tadı vardır.
İşte Aşure Tarifi İçin Malzemeler
İki su bardağı aşurelik buğday
İki yemek kaşığı pirinç
İki su bardağı haşlanmış nohut
İki su bardağı haşlanmış fasulye
Yüz elli gram kuru kayısı
Yüz elli gram kuru incir
Yüz elli gram kuru üzüm
Bir su bardağından biraz az fındık
İki litre su (buğdayları pişirmek için)
Dört litre sıcak su (su azaldıkça eklemek için)
Bir tatlı kaşığı karanfil
Bir çay bardağı su (karanfili kaynatmak için)
Bir buçuk su bardağı sıcak süt
Üç su bardağı toz şeker
Bir fiske tuz
Bir fiske karabiber