Bilim insanları şaşkın… Bilim dünyasında henüz var olmayan bir canlı türünün oluşturabileceği tehlikeler tartışılıyor.
Konuyla ilgili araştırmacılar, "ayna yaşam" olarak adlandırılan teknolojiyle geliştirilebilecek bakterilerin insan sağlığından doğal ekosistemlere kadar geniş çaplı sonuçlar doğurabileceği konusunda uyarı yaptı.
Bu kapsamda Harvard Üniversitesi Wyss Enstitüsü tarafından paylaşılan araştırmaya göre, ayna bakterilerin en büyük tehlikesi, mevcut canlıların bağışıklık sistemleri tarafından tanınmalarının zorlaşması ihtimali.
İNSANLIK İÇİN EN TEHLİKELİ BAKTERİLERİNDEN BİRİ OLABİLİR
Dolayısıyla Science dergisinde yayımlanan çalışmada, ayna bakterilerin insan, hayvan ve bitkilerin doğal savunma mekanizmalarını aşabileceği belirtildi.
Aynı araştırmacılara göre bağışıklık sistemi, zararlı mikroorganizmaları belirli moleküler yapılarından tanıyor. Ancak ayna bakterilerin moleküler yapıları normal canlılarınkine göre ters yönde olacağı için bu tanıma mekanizmalarının bir kısmı etkisiz kalabilir.
Bu kapsamda bilim insanları, ortaya çıkabilecek risklerin yalnızca insanlarla sınırlı kalmayabileceğini, hayvanların ve bitkilerin de etkilenebileceğini kaydetti.
O SAVUNMA SİSTEMLERİNİ AŞABİLİR
Yine araştırmada, ayna bakterilerin doğadaki doğal düşmanlarından da kaçabileceği ihtimali üzerinde duruldu.
Doğal koşullarda bakterilerin çoğalmasını sınırlayan bakteriyofaj adı verilen virüsler ve bazı mikroskobik canlılar, ekosistemlerin dengesinde önemli rol oynuyor.
Yine de ayna bakterilerin ters moleküler yapısı, bu doğal düşmanların bakterileri tanımasını ve etkisiz hale getirmesini zorlaştırabilir.
Aynı araştırmacılar, böyle bir bakterinin doğada kalıcı hale gelmesi durumunda farklı ekosistemlere yayılabileceği ve canlıların sürekli enfeksiyon riskiyle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu.
ÖLÜMCÜL AYNA BAKTERİ NEDİR?
Bu kapsamda “Ayna” yaşam, doğadaki canlıların kullandığı temel moleküllerin ayna görüntüsü biçimindeki karşılıklarıyla oluşturulması fikrine dayanıyor.
Dolayısıyla insanlardan bitkilere, hayvanlardan bakterilere kadar bilinen hücresel yaşamda proteinleri oluşturan aminoasitler ağırlıklı olarak sol elli, DNA ve RNA'nın yapısındaki şekerler ise sağ elli moleküler düzen kullanıyor.
Bu ayna bakterilerde düzen tersine çevrilecek. Böylece mevcut yaşamdan farklı moleküler özelliklere sahip sentetik bir canlı oluşturulabilecek.
Araştırmacı bilim insanları bugün laboratuvar ortamında bazı ayna proteinleri ve ayna DNA bileşenleri üretebiliyor. Ancak bütünüyle ayna moleküllerden oluşan, kendi kendine çoğalabilen bir bakteri henüz geliştirilmedi.
ONLARCA BİLİM İNSANINDAN ORTAK ÇAĞRI
Nobel ödüllü araştırmacıların da aralarında bulunduğu dokuz ülkeden 38 bilim insanı, Science dergisinde yayımladıkları çalışmayla ayna bakterilerin oluşturabileceği tehlikelere karşı ortak çağrıda bulunmuştu.
Aynı araştırmacılar, bu organizmaların olağanüstü tehlikeler oluşturmayacağına ilişkin ikna edici bilimsel kanıtlar elde edilene kadar üretilmemeleri gerektiğini savundu.
Bu kapsamda çalışmanın yazarları arasında daha önce ayna bakterilerin geliştirilmesini uzun vadeli bir bilimsel hedef olarak gören araştırmacılar da bulunuyor.
DÖNÜŞÜ ZOR SONUÇLAR DOĞURABİLİR
Öte yandan bilim insanlarının değerlendirmesine göre, ayna bakterilerin laboratuvar dışına çıkması ve doğal ortamda çoğalmaya başlaması halinde ortaya çıkabilecek sonuçları önceden tahmin etmek güç olabilir.
Bu arada insanların, hayvanların ve bitkilerin bağışıklık sistemlerinin bu organizmalara nasıl tepki vereceği henüz bilinmiyor.
Yine araştırmacılar, potansiyel tehlikelerin önlenebilmesi için bilim dünyasının, hükümetlerin ve araştırma kuruluşlarının ortak hareket etmesi gerektiğini ifade etti.
