Önümüzdeki aylar zorlu geçecek… Birleşmiş Milletler (BM), doğal El Nino hava olayının yeni aşamasının birkaç hafta içinde başlayabileceği uyarısında bulundu. Bu durum, zaten iklim değişikliğinin yarattığı baskının altındaki gezegende sıcaklıkları artıracak.
Buna göre Dünya Meteoroloji Örgütü, El Nino'nun bu yılın sonuna kadar şiddetini artırarak dünyanın büyük bir bölümünde daha aşırı hava olaylarına yol açabileceğini bildirdi.
Bu çerçevede Ulusal hava durumu kuruluşlarından gelen çeşitli tahminler, bunun şimdiye kadar kaydedilen en güçlü El Nino'lardan biri, yani muhtemel bir "süper" El Nino olabileceğini gösteriyor.
Şimdiden El Nino'nun kesin zamanlamasını ve şiddetini tahmin etmek zor olabilir ve bilim insanları ipuçları bulmak için Büyük Okyanus'un orta kesimlerindeki bir bölgede koşulları izliyor.
Amarika'da Aralık ayında bu sular ortalamadan daha soğuktu (burada mavi renkle gösteriliyor) ve El Nino'nun hiçbir belirtisi görülmedi. Ancak üç ay sonra durum değişmişti.
Güney Amerika'da Büyük Okyanus'un orta kesimleri, Güney Amerika kıyısından gelen sıcak sularla daha ısınmıştı.
Yine Amerika'da Nisan ayına gelindiğinde, El Nino'nun yaklaştığı açıkça belli oluyordu. Ana izleme bölgesindeki sıcaklıklar yükseliyordu ve bu sular ısınmaya devam etti.
Öte yandan El Nino, rüzgarlardaki değişim nedeniyle daha sıcak suların tropikal Büyük Okyanus'a yayılmasıyla oluşur.
Buna bağlı olarak bir El Nino olayı bekleniyordu, ancak birçok bilim insanı bunun alışılmadık derecede güçlü olabileceğine inanıyor.
Yine İngiltere Meteoroloji Ofisi'nde aylık ve yıllık tahminlerden sorumlu Prof. Adam Scaife, "Büyük bir olayın geleceğinden çok eminiz. Hatta rekor bir olay bile olabilir" diyor.
Bilim insanlarının güçlü bir El Nino beklemelerinin nedenlerinden biri okyanus yüzeyinin derinliklerinde yatıyor.
Uydu, şamandıra ve okyanus şamandıralarından elde edilen veriler, Büyük Okyanus'ta doğuya doğru, yüzlerce metre derinliğe kadar ilerleyen, alışılmadık derecede sıcak bir su dalgasının (bazı yerlerde ortalamanın 6°C üzerinde) olduğunu gösteriyor.
ABD bilim kuruluşu NOAA'nın İklim Tahmin Merkezi'nden fizik bilimci Michelle L'Heureux, bu suların sıcaklığının "gördüğümüz en güçlü El Nino olaylarından bazılarıyla yarışabileceğini" söylüyor.
Bu derin deniz ısısı genellikle yüzeydeki daha sıcak suların habercisi ve bu da yukarıdaki havayı ısıtarak dünya çapındaki hava modellerini bozmaya katkıda bulunuyor. BBC'nin araştırmasına göre Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, “El Nino koşulları, küresel ısınmanın ateşine benzin dökecek” dedi. “Etkileri daha da sert olacak, daha da uzağa yayılacak ve yıkıcı bir hızla sınırları aşacak.”
Hiçbir El Nino olayı birbirinin aynısı değil ve farklı yerler yılın farklı zamanlarında etkilenebiliyor.
Ancak güçlü bir El Nino, tipik olarak Güney Amerika, Güneydoğu Asya ve Avustralya'nın bazı bölgelerinde sıcak ve kuru havayı besleyerek kuraklık ve orman yangınları olasılığını artırır.
Ayrıca Hint musonunu zayıflatabilir ve Büyük Afrika Boynuzu'nun kuzey bölgelerine daha kurak koşullar getirebilir; daha yoğun yağışlar ise ABD'nin güneyinde sel riskini artırabilir.
El Nino, İngiltere kışlarının ılıman başlaması ve soğuk bitmesi olasılığını bile artırabilir fakat kuzeybatı Avrupa'daki hava durumuyla bağlantıları o kadar güçlü değil. Geçmişteki olaylar, gıda fiyatlarında ani artışlara ve küresel düzeyde yüz milyarlarca, hatta trilyonlarca dolarlık gelir kaybına yol açtı. Mahsul kıtlığı ve ticaretteki aksamalar tedarik zincirleri ve ekonomiler üzerinde dalgalanmalara neden oldu.
El Nino gücünün zirvesine genellikle Noel döneminde ulaştığı için, aylar öncesinden rekor kıracağını kesin bir dille söylemek imkânsız.
Örneğin, El Nino rüzgar modellerine karşı çok hassas ve bu modelleri önceden tahmin etmek zor. L'Heureux'e göre bu, El Nino için "en büyük belirsizlik faktörü".
Ancak El Nino "süper" seviyesine ulaşmasa bile, sonuçları yine de aşırı olabilir.
Çünkü insan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle zaten çok sıcak olan bir gezegende El Nino'yu daha önce hiç deneyimlemedik.
