Kentsel dönüşüm mağduriyet de yaşatıyor…
Kentsel dönüşüm için müteahhitle masaya oturmadan önce durun
Bir yandan eviniz yenileniyor diye sevinirken, aslında mülkünüzü kendi ellerinizle teslim ediyor olabilirsiniz.
Uzmanların inceledi kentsel dönüşüm sözleşmelerinde müteahhitlerin gizlediği iddia edilen 3 inanılmaz madde son derece hayati.
MADDE 1: "Gecikme durumunda aylık X TL kira ödenir."
Kulağa hoş geldn bu ifadenin tam bir enflasyon tuzağı olduğu belirtiliyor.
İddiaya göre o sabit rakam 2 yıl sonra çöp olacak. İnşaat durduğunda alacağınız para asgari ücretin altında kalacak.
Peki ne yapmalı. Uzmanlara göre kira bedelini mutlaka oransal olarak TÜFE'ye bağlatın.
MADDE 2: “Geniş Kapsamlı İnşaat Vekaletnamesi.”
Aynı uzmanlara göre satış yetkisini devretmek finansal intihar olarak nitelendiriliyor.
Buna göre vekaletnamede sadece 'ilgili parseldeki inşaatın resmi işlemleri" yazmalı. İpleri asla elden bırakmayın.
MADDE 3: “Birinci sınıf malzeme kullanılacaktır.”
Uzmanların ifddiasına göre bu madde bir kandırmacadan ibaret. Hukuken bir geçerliliği yok.
Dolayısıyla hangi markanın, hangi serisi?
Dolayısıyla excel tablosu gibi net olunması isteniyor.
Bu çerçevede marka, model ve seri numarası şartnameye eklenmek zorunda. Aksi takdirde en ucuz döküntüye razı olursunuz.
Sistemin adı: "Kademeli Tapu Devri."
İnşaat daha %20 seviyesindeyken (yani ortada sadece çamurlu bir temel varken) müteahhit arsa payınızın bir kısmını üstüne alıyor.
Sonra ne mi yapıyor? O tapuyla gidip "topraktan" daire satıp cebini dolduruyor.
Sonra? Şantiye duruyor.
Müteahhit iflas bayrağını çekip kaçıyor.
Siz ise yarım kalmış bir beton yığını ve hiç tanımadığınız, müteahhitten daire almış 3. şahıslarla mahkemelerde sürünüyorsunuz.
Hukuk dilinde buna "birlikte batmak" deniyor.
Kurtuluşunuzun TEK bir şifresi var: "İskan (Yapı Kullanım İzin Belgesi) alınana kadar, müteahhide tapu devri yapmayın.
Uzmanlara göre bu maddeyi sözleşmeye koymaya yanaşmayan, "Ama benim finansman sağlamam lazım" diye ağlayan hiçbir müteahhidi o kapıdan içeri sokmayın.
Müteahhit ile Sözleşme Imzalarken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Müteahhit firmayla kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapılırken mutlaka uzman bir hukukçudan destek alınmalıdır.
Sözleşmede dikkat edilmesi gereken bazı önemli konuları ana hatlarıyla şöyle:
- Sözleşmede kaç tane dairenin hangi özellikleri olan dairelerin arsa maliki ne hangilerinin müteahhiti bırakılacağı açıkça belirtilmeli.
- Inşaata başlama süresi ve inşaat bitim süresi açıkça belirtilmelidir. Burada dikkat edilmesi gereken konu; genellikle uygulamada süreler ruhsat alma tarihinden itibaren başlatılıyor Ancak yıllarca ruhsat alınmadığı durumlar olabiliyor ve bu durumda sözleşmedeki süreler başlamıyor. Bunun dışında aynı sebepten dolayı fesih hakkı ve cezai şartlar kullanılamıyor.Bu sebeple süreler imza tarihinden itibaren başlatılmalıdır.
- İnşaatın teslim süresi ve iskan alma süreleri açıkça belirtilmelidir.
- Müteahhit firmaya kademeli şekilde daireler devredilmelidir. En az iki üç kademe şeklinde ve mal sahibi mal sahipleri İskan aldıktan sonra son dairelerinde müteahhite devredilmelidir. İskan alınma anına kadar teminat olarak birkaç daire muhakkak bırakılmalıdır.
- Teknik şartnamede açıkça hangi marka hangi model kullanılacağı belirtilmelidir
- Fesih hakları açıkça belirtilmeli ve hangi durumlarda nasıl fesih yapılacağı kararlaştırılmalıdır.
- İnşaat belirlenen tarihte yetişmezse nasıl bir cezai şart uygulanacağı açıkça belirtilmelidir.
‘o süslü’, "standart" sözleşmeLERE İNANMAYIN
Uzmanlara göre siz ona değil, o müteahhit sizin arsanıza muhtaç.
Yine uzmanlara göre ‘O süslü sözleşmelere’ inanmayın.
Her maddeyi rasyonel bir matematik ve mühendis titizliğiyle masaya yatırın. Duygularla veya mahalle baskısıyla o masaya oturmayın.
Şunu unutmayın: Sözleşmeler işler iyi giderken değil, şantiye durduğunda veya kriz çıktığında sizi korumak için yazılır.
Bir dönüşüm projesi sizi ihya da edebilir, evsiz de bırakabilir. Aradaki tek fark, o imza atılmadan önce yapılan analitik ve acımasız inceleme.
