Ekonomide 2026’da da durdurulamayan ekonomik dalgalanmalar ve gelir adaletsizliği tartışmalarıyla birlikte Türkiye’de kamuda çalışan kişi sayısı gündemden düşmüyor.
Özellikle sosyal medyada bu tartışma çoğunlukla, asgari ücrete sınırlı zam yapılması ve enflasyon karşısında alım gücü düşen özel sektör çalışanları ile, yıl içinde enflasyon farkı ve toplu sözleşmelerle maaş artışı alan kamu çalışanlarının karşılaştırılması üzerinden yürütülüyor.
Buna göre, kamu istihdamının görece güvenceli yapısının, artan hayat pahalılığı koşullarında daha fazla sorgulanmasına yol açıyor.
Bu arada en düşük memur maaşı Temmuz 2026 itibarıyla aile yardımı ödeneği dahil 70.224 TL'ye yükselmişti. Önceki dönemde 61.890 TL olarak uygulanan bu tutar, yüzde 13,52'lik zamla birlikte yaklaşık 8.334 TL artış görmüştü.
çalışma rejimindeki sağlıksız yapı ve artan yolsuzluk algısı
Mesele ise yalnızca maaş artışlarıyla sınırlı değil. Tartışmanın bir diğer konusu kamu kesiminde çalışma rejimindeki sağlıksız yapı ve artan yolsuzluk algısıyla ilgili.
Bu yüzden “Türkiye’de memur sayısı fazla mı?” sorusuna verilecek bir cevapta olgular kadar yapısal sorunlardan kaynaklı algılara da yer vermek gerek.
Türkiye’de Kamu Çalışan Oranı OECD Ortalamasının Altında MI?
OECD ile Türkiye’deki kamu çalışan oranı OECD ülkeleriyle karşılaştırılıyor.
OECD her yıl kamu sektörünün büyüklüğü, kamu çalışanlarının dağılımı ve kamu hizmetlerinin etkinliği gibi konular ele alan, kamu yönetimi ve kamu istihdamı konularında geniş kapsamlı veriler sunan “Bir Bakışta Hükümet” adlı raporunu yayımlıyor.
Son raporunda son veriler OECD’ye üye ülkelerin 2023 yılı kamu çalışan oranı verilerini içeriyor.
2023 verilerine göre toplam istihdam içinde kamu istihdam oranında OECD ortalaması %18,4. 2023 yılı için Türkiye’de bu oran %13 olarak kaydedilmiş ve Türkiye 38 ülke içinde 31. olarak yer almış. Türkiye’nin en güncel verisini dikkate alsak bile kamu çalışan oranında OECD ortalamasının gerisinde olduğu görülebiliyor.
Bu alanda en yüksek oransa İskandinav ülkelerine ait. Toplam istihdam içinde kamu çalışanı oranının en yüksek olduğu ülkeler
yüzde 30 ile Norveç,
yüzde 28,2 ile İsveç,
yüzde 27,3 ile Danimarka ve
yüzde 25,2 ile Finlandiya.
En düşük oranlara sahip ülkelerse yüzde 4,9 ile Japonya ve yüzde 8,5 ile Şili.
OECD’nin verilerinde Avrupa’da Türkiye’nin yüzde 13 oranından daha düşük orana sahip yedi ülke bulunuyor.
Yüzde 11.48’lik oranla İsviçre bu alanda Avrupa’da en düşük orana sahip ülke olurken, İsviçre'yi yüzde 11,53’lük oranla İsviçre ve yüzde 12,3’lük oranla Hollanda takip ediyor.
Kamu İstihdamında Kadın Oranı Yalnızca Yüzde 33,6
Öte yandan OECD verilerinde yer alan kamu sektöründeki cinsiyet ayrımı incelendiğinde OECD üye ülkelerinde kadın istihdamının erkek istihdamından daha fazla olduğu bir eğilim görülüyor. Ancak Türkiye’de durum farklı seyrediyor. TÜİK’in Nisan 2024’e ilişkin İşgücü İstatistiklerine göre istihdam oranı erkeklerde yüzde 66,9’ken kadınlarda yüzde 32,5 olarak gerçekleşti. OECD verilerine göre de bu durum kamuda da kendini gösteriyor.
Bu konuda en çarpıco örnek Litvanya.
Litvanya'da kamuda çalışanların yüzde 79.3’ü,
Portekiz yüzde 75’i,
Birleşik Krallık’ta yüzde 54.6’sı,
Fransa’da yüzde 62.7’si kadınken
Türkiye’de bu oran yüzde 33.7.
Bu oranla Türkiye 42 ülke arasında en düşük ikinci orana sahip ülke olarak öne çıkarken, listenin en altında yüzde 32.7'lik oranla Japonya bulunuyor.
