Türkiye'de ve dünya üzerinde sayısız spor müsabakası gerçekleştiriliyor. Bunların hemen hepsinde ise hakemler bulunuyor. Üstelik bir çoğunda tek bir hakem de yok.
İŞTE HAKEM OLMANIN YOLU
Türkiuye'de nhakem asıl olunuyor?
Hakem olabilmek için en az lise mezunu olmak gerekiyor.
Yaş aralığı ise 16-30 (18 yaşından küçükler için veli izni gerekir).
Ancak iş bununla bitmiyor.
Sağlık raporu: Spor yapmaya elverişli sağlık raporu almak
Fiziksel durum: Erkekler için en az 1.75 m, kadınlar için ise en az 1.65 m boy.
Adli sicil: Arşivli adli sicil kaydı. Bu kayıtta Hakemlik yapmaya engel bir suç kaydı bulunması gerekiyor.
Başvuru ve Eğitim Süreci
Bu şartların ardından hakemlik kariyerine adım atmak için izlemeniz gereken adımlar ise şunlardır:
İl Hakem Kuruluna başvuru: Yaşadığınız ildeki İl Hakem Kurulu veya Türkiye Faal Futbol Hakemleri ve Gözlemcileri Derneği (TFFHGD) şubeleri ile iletişime geçmek gerekiyor.
Öte yandan Türkiye Futbol Federasyonu tarafından açılan Aday Hakem Kurslarına katılarak yazılı sınav ile atletik testleri başarıyla tamamlamak gerekiyor.
Kurs Kaydı: Yine TFF Hakem Akademisi veya yerel kurumlarca duyurulan Aday Hakemlik kursları için istenen evrakları tamamlayarak ön kayıt yaptırmalı.
Eğitim ve Sınav: Belirli bir süre teorik ve pratik eğitim aldıktan sonra düzenlenen yazılı sınav ile atletik test aşamalarını geçmek.
Bütün bu aşamaları başarıyla geçtiğinizde "Aday Hakem" unvanını alarak yerel liglerde görev almaya başlayabilirsiniz.
Bilindiği gibi hakemlik mesleği ve Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) tarafından yürütülen eğitim akademisi süreçleri hakkında detaylı bilgi almak ve başvuruları takip etmek için TFF Hakem Akademisi sayfasını ziyaret edebilirsiniz. İşte adresi: Türkiye Futbol Federasyonu Resmi İnternet Sitesi Ana Sayfa TFF
FARKLI HAKEMLİK MESLEKLERİ
Hakemler birçok alanda görevlendirilebiliyor. Futboldan voleybola,, masa tenisinden diğer birçok karşılaşmada hakemler bulunuyor. Örneğin Türkiye'de futbol liglerinde görev yapan 55 adet Üst Klasman Hakemi bulunmakta.
Yanı sıra tenis kule hakemi: Yüksek bir sandalyede oturarak maçı yöneten, puanları anons eden ve kararları veren ana yetkilidir. Çizgi Hakemleri: Çizgilerde görev yaparak topun içeride mi dışarıda mı olduğunu kontrol eden hakemlerdir. Gözlemci (Referee): Turnuva boyunca kuralların doğru uygulanmasını sağlayan en üst düzey yetkilidir.
Hentbolda Orta Hakem: Sahada iki kişi olarak görev yaparlar ve oyunu yönetirler. Ceza sahası ve gol kararlarında ana sorumlulardır.
Gol Çizgisi Hakemleri (Gerekirse): Kale arkasında görev alıp topun çizgiyi geçip geçmediğine bakarlar.
Masa Hakemleri: Kronometre, gol kaydı ve cezaların zamanlamasını tutan görevlilerdir.
Yüzme ve AtletizmBaş Hakem (Starter): Start işaretini veren ve çıkış anını yöneten hakemdir.
Varış Hakemi / Kronometreci: Sporcuların yarışı bitirme sırasını ve derecelerini kaydeden görevlilerdir.
Stil Hakemleri (Yüzme): Sporcuların teknik kurallara (kurbağalama, kelebek vb.) uygun yüzüp yüzmediğini denetler.
KIYAFETLERİNİ KİM SEÇİYOR?
Bu arada hakem kıyafetlerini ve renk standartlarını ilgili spor branşının federasyonu (örneğin futbolda FIFA ve Türkiye Futbol Federasyonu) veya Merkez Hakem Kurulu (MHK) seçmekte. Tasarım ve renk kombinasyonları, takımların formalarıyla karışmayacak şekilde, uluslararası kurallara ve sponsorluk anlaşmalarına göre belirleniyor.
HAKEMLERİN AYLIK ÜCRETİ NE KADAR
Öte yandan TFF'nin belirlediği rakama göre Türkiye'de futbol hakemlerinin gelirleri temel olarak aylık sabit ücretler ve görev aldıkları maç başı ödemelerden oluşmakta. Profesyonel liglerde görev yapan bir hakemin aylık ortalama kazancı 100.000 TL ile 150.000 TL arasında değişebilir.
Süper Lig'de görev alan hakemlere ödeme
Orta Hakem: Maç başına 30.000 - 40.000 TL, aylık sabit olarak ise 50.000 - 80.000 TL
Yardımcı Hakem: Maç başına 15.000 - 25.000 TL, aylık 50.000 - 70.000 TL
Dördüncü Hakem: Maç başına 10.000 - 15.000 TL, aylık 45.000 - 65.000 TL
VAR Hakemi: Görev başına 15.000 - 20.000 TL, aylık 50.000 - 75.000 TL bandında gelir elde eder.
ULUSLARARASI KARŞILAŞMALAR
Yanı sıra hakemlerin yıllık toplam kazancı; lig süresince yönettikleri maç sayılarına, UEFA veya Şampiyonlar Ligi gibi uluslararası müsabakalardaki görevlere ve derbi maç atamalarına göre değişiklik göstermekte.
Öte yandan alt liglerde (1. Lig, 2. Lig, TFF 3. Lig) görev yapan hakemlerin ve amatör lig hakemlerinin müsabaka başı ücretleri daha düşük.
