Yapay zeka modeli ilk 2020’de GPT-3 olarak çıktı. 2022’de bu model ChatGPT adıyla halka açıldı. Şimdilerde GPT-5 ve muadilleri kodlamadan araştırmaya kadar üniversite mezunlarının yapacağı birçok işi yapıyor.
Uzmanlara göre ÖSYM’nin tercih rehberi değişmedi. Hep aynı bölümler var.
Buna karşılık Çin’de üniversite programlarının %30’u kapatılıp yeni programlar açıldı. Bu 10 bin civarında programa denk geliyor. Türkiye’de ise 17 yeni program açıldı.
Uzmanlara göre üniversite tercihi yapacakların bilmesi gereken ilk gerçek bu.
İkinci gerçek ise Dünya Ekonomik Forumu ve PwC’nin yaptığı yeni araştırmanın sonuçlarına göre, gelişmiş ülkelerde üniversiteyi bitirip işe yeni giren gençlerin %28’i üç sene içinde becerilerinin yarısının işlevsiz kalacağına inanıyor.
Dolayısıyla üniversiteye bir meslek edinmek için gidiyorsanız, beyhude bir çaba içinde olabilirsiniz.
Bir üçüncüsü ise ABD’de son on yılda en hızlı büyüyen meslek, yazılımcı veya uzay bilimleri değil; manikürcülük.
Dolayısıyla üniversite mezunlarının iş bulmasının giderek zorlaştığı bir döneme giriyoruz.
Artık üniversite tercihi yaparken dikkat edilmesi gereken hayati hususlar bulunuyor.
BU BÖLÜMlER YAPAY ZEKAYA KURBAN OLABİLİR
Uzmanlara göre bunun ilki hangi üniversiteye girdiğiniz, hangi bölüme girdiğinizden daha önemli. İyi bir markası olan bir üniversitede az rağbet gören bir bölüm, kötü bir markası olan bir üniversitede çok popüler bir bölümden çok daha iyi. Neden? Bölümler bir anda yapay zekâya kurban olabilir, gözden düşebilir, ama üniversitelerin markaları yerinde kalır.
Bu kapsamda üniversitede edinilen bilgilerin işgücü piyasasındaki karşılığı azaldıkça üniversitede edinilen arkadaşlıkların, dostlukların ve o üniversitenin mezunu olmanın işverene vereceği sinyalin önemi artacak. Aynı uzmanlara göre hayatın gerçeği şu ki bilgiye ve kişilere erişim dijitalleşmeyle kolaylaştıkça elit ilişki ağlarının önemi artıyor.
Dolayısıyla önemli olan Linkedin’den kime mesaj atabileceğiniz değil, kimin size cevap vereceği.
İkinci konu ise şu: Program seçimine odaklanacak olursa, yapay zekâya karşı dayanıklılığı artırmak için olabildiğince geniş alanı olan programları seçmekte fayda var. Kariyerde amaç, okul seçerken de iş seçerken de bir sonraki iş için seçenek sayısını artırmak olmalı. Çünkü hem yapay zekâ hem de hayatın koşulları zaten seçenek sayısını azaltmak için sürekli size karşı çalışıyor. O yüzden geniş konuları niş konulara tercih etmeniz, gitmeyi planladığınız üniversitelerdeki yandal ve çift anadal imkânlarını araştırmanız öneriliyor. Eğer iki program arasında kalınırsa ise daha zor olanın tercih edilmesi tavsiye ediliyor. Sonra dilerseniz diğer alanda yüksek lisans yapabileceğinize işaret ediliyor.
Üçüncü olarak ise üniversitede öğretilen birçok bilişsel beceri artık yapay zekâda da olduğuna göre, mezunların iş hayatındaki başarılarını daha ilk günlerden ilişki kurma, iletişim, strese karşı dayanıklılık ve değişikliğe açık olmak gibi beceriler belirleyecek. Bunlar akademide pek ciddiye alınmadıkları için “soft”, yani yumuşak, beceriler olarak adlandırılıyor. Bu beceriler de daha çok iş hayatında kazanılıyor. O zaman çıraklık programları olan üniversiteler öne geçecek. Mesela TOBB ETÜ her sene bir dönem sizi zorla bir şirkete sokup çalıştırıyor. Okul bittiğinde neredeyse bir sene çalışma tecrübesiyle mezun oluyorsunuz. Bu gibi okulların araştırılıp tercih edimesi de öneriler arasında.
Bir dördüncüsü, üniversitelerde program isimlerine veya ders isimlerine konan “yapay zekâ” laflarına aldanılmaması. Önemli olan yapay zekâyı öğretilen her sürecin içinde kullanabilmek. Bunun için doğru soru sormayı öğrenmek gerekiyor. Aynı zamanda kaynak ve veri kalitesini değerlendirebilmek, yani hangi kaynakların iyi olduğuna dair bir kültüre sahip olmak önemli hale geliyor. Yani çıktıların doğru olup olmadığını anlamak için sezgi geliştirecek kadar usta olmak gerekiyor. Bunları yapabilmek için de gerçekten çok çalışmak gerektiğine dikkat çekiliyor.
Uzmanlar “Size gelip Mark Zuckerberg veya Bill Gates üniversite mi okudu, ne gerek var diyenler, olacaktır. Zuckerberg veya Gates olmadığınızı varsayın. İyi bir üniversite okumak hâlâ kıymetli; meslek edinmek değil, ilişki ağları ve muhakeme kabiliyeti edinmek için.” ifadelerine yer veriyorlar.
